هوشمند سازی اتاق سرور و مراکز داده با نام های مختلفی شناخته می شوند که کارایی آنها عملا یکی است، برخی از این اسامی عبارتند از: کنترل شرایط محیطی، سیستم مدیریت هوشمند مراکز داده، سیستم مدیریت زیر ساخت دیتا سنتر و مراکز داده، سیستم بی ام اس اتاق سرور و …

چک کردن و مانیتورینگ وضعیت مکانی در اتاق سرور و مرکز داده ها امری بسیار مهم و ضروری می باشد، احتیاج به رسیدگی و کنترل ثابت منابع، پایین آوردن هزینه های نگهداری، ایستگادی در برابر تهدید های امنیتی و دستیابی اطمینان از کارایی درست و بی وقفه تجهیزات، ارزش نگهداشتن داده های حائذ اهمیت سازمانی، مصرف کنندگان و سرویس های خدماتی، کشدین نقشه اتاق سرور مطلوب با خصوصیت های لازم را پیشگیری ناپذیر کرده است. نقشه کشی درست لایه فیزیکی امنیت و سیستم نظارت بخش های مختلف محیطی اتاق سرور و مرکزهای داده، از تلاش ها و جدال های مثبت طراحی امنیت اتاق سرور بشمار می رود. نقشه کشی درست و منطقی، موجب صرفه جویی در هزینه نگه داری و پایین آمدن زمان پایان کارایی تجهیزات و سرورها توسط عامل های محیطی و دستیابی های ناخواسته و غیر مجاز می شود. سیستم مانیتوینگ شرایط محیطی روشی نوین برای کنترل و پایش عامل های محیطی است که بطور یکنواخت پارامترهای متفاوتی چون( دما، رطوبت، دود، ولتاژ، حرکت، نشتی آب و…) را نظارت می کند و هنگامی که شرایط نامناسبی ایجاد شود بدون اتلاف وقت انواع هشدارها را از طریق پیام کوتاه، ایمیل و آژیر به مسئولین ارسال می کنند و آنها را از وضعیت باخبر می کنند. سیستم مدیریت هوشمند حاوی تسهیلات نوین بازیافت اتوماتیک می باشد و می تواند هنگامی که از شرایط محیطی نامناسب مثل افزایش دمای اتاق سرور اطلاع پیدا می کنند به صورت خودکار سیستم های تهویه پشتیبان را روشن کند و یا سرورها را غیرفعال کند.

اسم های دیگر سیستم مانیتورینگ شرایط محیطی:

BMS: building management system
DCIM: data center infrastructure management

قابلیت های سیستم:

  • توانایی عملکرد در حالت خاموش و عدم احتیاج به کامپیوتر
  • توانایی انجام اوامری ویژه به وسیله پیام کوتاه
  • توانایی نگه داری عامل های محیطی مثل دما، رطوبت، دود و گاز
  • قابلت فرستادن اخطار از طریق پیامک، تماس تلفنی، آژیر و ایمیل
  • امکان روشن کردن سیستم های مختلف از طریق پیامک
  • از چند خروجی(رله) برای نگه داشتن عوامل جانبی
  • قابلیت save کسانی که به اتاق سرور وارد شده اند
  • قابلیت تعریف و فرستادن پیامک به چند نفر در آن واحد
  • توانایی در دست گرفتن ارتباط و قطع کردن چند سرور به وسیله نرم افزار مرکزی در موقعیت های ویژه
  • مانیتورینگ فعالسازی مجدد سرور به وسیله نرم افزار و فرستادن پیامک
  • مانیتورینگ قطع و وصل شدن برق به وسیله نرم افزار و فرستادن پیامک
  • مانیتورینگ قطع و وصل شدن ups به وسیله نرم افزار و فرستادن پیامک
  • توانایی ارتباط با سیستم کنترل دسترسی و باز کردن در از طریق پیامک
  • توانایی کنترل سرویس های ویندوز سرور مثل dhcp، dns و…
  • قابلیت گرفتن شرایط اتاق سرور از طریق پیامک
  • اطلاع از گزارش های مختلف تحت وب و شبکه محلی

شرایط محیطی موثر بر صدمه های اتاق سرور در موارد زیر مورد بررسی قرار می گیرند:

۱٫ دما
۲٫ رطوبت
۳٫ گرد و غبار
۴٫ ups و برق
۵٫ ولتاژ و جریان
۶٫ وضعیت درب
۷٫ حرکت
۸٫ نشست آب

دما:

وارسی عوامل موثر بر بالا رفتن دما در اتاق سرور:
بالا رفتن بی حد دما روی سخت افزار ها اثر می گذارد و سبب پایین آمدن طول عمر تجهیزات می شود.
بالا رفتن دما سبب ازبین رفتن اجزاء حساس الکترونیکی مثل پردازنده ها و ماژول های حافظه می شود.
بالا رفتن دما سبب پایین آمدن راندمان سیستم ها نیز می شود.
طبق استاندارد ها، تجهیزات شبکه و سرورها در دمای بالا تر از ۳۰ درجه سانتی گراد نباید مورد استفاده قرار بگیرند.

رطوبت

وارسی عوامل موثر بر بالا رفتن رطوبت در اتاق سرور:
بالا رفتن بی رویه رطوبت سبب ذوب شدن نمی که در هوا است می شود، درست مثل قطره های مایع که اینها موجب خوردگی و اتصال الکتریکی میان مدارات الکترونیکی می شود. پایین آمدن بی رویه رطوبت توسط ساخت الکتریسته ای که در محیط اطراف باعث تخلیه الکتریکی شده که موجب از بین رفتن اجزاء حساس الکترونیکی می شود.
نکته حائذ اهمیت رطوبت نسبی است که با دما رابطه مستقیمی دارد پس مانیتورینگ دما و رطوبت می بایست در یک برهه از زمان انجام شوند.

گرد و غبار

وارسی اثر گذاری گرد و غباردر اتاق سرور:
نشستن گرد و غبار به مرور زمان بر روی مدارهای الکترونیکی بخاطر ذره های رسانا موجود در آنجا موجب هدایت الکترونیکی و پیوستگی کوتاهی میان بخش های نزدیک به هم روی بردها می شود. تجمع گرد و غبار بر روی تجهیزات الکترونیکی درست کارایی یک لایه حرارتی را دارد که موجب بالا رفتن دما و در آخر موجب پایین آمدن سرعت پردازش و عمر مفید این تجهیزات می شود. به غیر از ذره های شناور قسمت دیگری از آلاینده های هوا از گازهایی مثل اکسید گوگرد و ازت تشکیل می شوند، این گازها بصورت مخلوط گوگرد در آخر باعث خوردگی در اتصالات مسی و نقره ای که در مدارها وجود دارند می شود.

یو پی اس و برق
زمانی که برق به طور ناگهانی قطع می شود در تاسیسات اتاق سرور مانند روترها، سوییچ ها، سرورها و… موجب آشفتگی در بیشتر عملکردهای این دستگاه می شود و در بعضی مواقع مانع ادامه کار نیز خواهد شد و از طرفی ups به طور حتم می بایست در اتاق سرور وجود داشته باشد. به همان اندازه که وجود ups در اتاق سرور ضرورت دارد مانیتور کردن و پایش آن نیز به همان مقدار حائذ اهمیت است. اطلاع داشتن از اندازه ولتاژ و جریان ورودی و خروجی ups و مقدار زمان مانده برای بکارگیری از ups می تواند در روند عملکرد و تصمیم گیری مسئولان اتاق سرور نیز تاثیر مثبتی داشته باشد.

ولتاژ و جریان

از آنجایی که همه تجهیزات الکترونیکی در برابر نوسانات صدمه می بینند، از این سو کنترل و مانیتور کردن مقدار ولتاژ و آمپر در اتاق سرور کاملا واضح است. نوسانات نه تنها به تاسیسات اتاق سرور آسیب میزنند بلکه باعث از کار افتادن قسمت بزرگی از فعالیت های سازمان ها که نیازمند بخش اطلاعات است نیز می شوند. با مانیتور کردن و کنترل مقدار ولتاژ و آمپر نه تنها از صدمات و خسارت های ممکنه جلوگیر می شود بلکه می توان از مدل عملکرد تجهیزات و یا خرابی قطعات اطلاع پیدا کرد.

درب

با استناد بر مهم بودن و اهمیت داده ها در هر سازمان، کنترل رفت و آمد در اتاق سرور و دیتاسنترها و ثبت آن ها از نظر امنیتی از ارزش بالایی برخوردارست. به غیر از امنیتی بودن این ماجرا، رفت و آمد زیاد و باز و بسته شدن درب اتاق سرورها باعث عوض شدن دمای اتاق می شود که این امر روی تاسیسات اثر منفی می گذارد.

حرکت

مهم ترین دارایی هر سازمانی اطلاعات آن سازمان می باشد از این سو رفت و آمد و حرکت در اتاق سرور بسیار حائذ اهمیت می باشد. کنترل حرکت در اتاق سرور و دیتا سنترها نه تنها از نظر امنیتی مهم واقع شده بلکه از لحاظ صرفه جویی انرژی نیز از اهمیت بالایی برخوردارست. وجود افراد در اتاق سرور و بکارگیری سیستم روشنایی موجب بالا رفتن دمای اتاق می شود از این سو سیستم های خنک کننده به مدت بیشتری فعال می مانند تا دمای محیط ایده آل شود، با کمک سیستم کنترل و مانیتور کردن اتاق سرور و سنسور حرکت می توان جلوی بالا رفتن مصرف انرژی را گرفت.

نشت آب

کاملا واضح است که صدمه هایی که آب میتواند به تمام سیستم ها و دستگاه های الکترونیکی بزند می تواند سیار جدی و خطرساز باشد از این سو نشت آب می تواند صدمات غیرقابل جبرانی را به اتاق سرور وارد کند و همچنین ممکن است آتش سوزی نیز اتفاق بیافتد، پس می تواند جلوی کار سازمان ها و شرکت ها را بگیرد. در اتاق سرورها و دیتا سنترهای بزرگ تمامی سیستم های خنک کننده به آب نیاز دارند و حتی در سیستم های جدید بعد از کارکردن همیشگی قطرات آب را تولید می کنند که می تواند تنها با یک اشتباه به تمام تاسیسات اتاق سرور صدمه وارد کند که راه حل این مشکل نصب سنسورهای نشت آب می باشد.