در دنیای امروزه، سرورها و ذخیره سازها نقش به سزایی در پیشرفت امنیت اطلاعاتی و از همه مهمتر افزایش سرعت در کسب و کارهای کوچک و متوسط را دارند. این کارکرد و موثر بودن را نمیتوان نادیده گرفت. درخواست ها و نیازهای بزرگ و متعدد کاربران، مانند اشتراک گذاری منابع سخت افزاری و نرم افزارهای رایج بین کارکنان و اشتراک گذاری چاپگرها و اینترنت و فایلها و فولدرها و از همه مهمتر تعریف سطوح مختلف، برای میزان دسترسی کاربران و نیازهای متعدد دیگر باعث شده که نیاز استفاده از سرور در سازمان های بزرگ و حتی کسب و کارهای کوچک را اجباری و ضروری کند. یکی از مشکلاتی که پیش رو میباشد این است که استفاده کردن از کامپیوترهای کوچک به جای سرورها در کسب و کار و شرکت های ما رایج شده است. ما به سازمان ها و شرکت پیشنهاد دادیم که برای موفق بودن در کار خود و رفع نیازها سروری را تهیه کنید، حتی اگر ارزان بود!!! علت این که میگوییم سرور ارزان خریداری کنید این است که، یک سرور ارزان خیلی بهتر از کامپیوتر های شخصی قدرتمند است. هدف از تهیه این مقاله، یاد دادن معیارهایی به شماست که برای خریدن سرور جزء نیازهای اساسی وجود دارد. ۱-بررسی اولیه فضای فیزیکی موجود در مجموعه یکی از مهم ترین نکته هایی که باید در نظر داشته باشید این است که فضای فیزیکی برای نصب و نگهداری از سرورها باید چه ویژگی داشته باشند. فضای فیزیکی از مهم ترین نشانه ها برای خرید سرور می باشند. باید دانست که سرورها شاسی های متفاوتی دارند که به نوع های مختلفی تقسیم بندی می شوند، مناسب ترین سرورها برای استفاده از شاسی ها سرورهای قابل نصب در رک (Rack mount) و سرورهای ایستاده (Tower) می باشند. از خصوصیت های این سرورها با مشخصه های معمولی و متوسط ، قیمت مناسب و منطقی آنهاست که می توان در کسب و کارهای کوچک استفاده کرد. نکته مهمی که وجود دارد این است که برای استفاده از این سرورهای قابل نصب در رک، نیاز داریم به یک رک یا قفسه، به این دلیل که سرورهای رک مونت از نظر ظاهری و یا شکل بدنه به شیوه ای ساخته شده اند که باید درون رک نصب شوند. این رک ها لوازم و تجهیزات مجموعه ای از شبکه را در خود جای داده اند. با توجه به این که بدنه ی این رک ها ضدالکتریسته هستند باعث جلوگیری از به وجود آمدن الکتریسته ساکن بر روی این تجهیزات می شوند. لازم به ذکر است الکتریسته ساکن، در بسیاری از موارد باعث کاهش طول عمر تجهیزات و سوختگی احتمالی آن ها می شود. اما رک ها برخلاف الکتریسته های ساکن هستند، همان طور این رک ها با توجه به این که فن هایی درون خود جای داده اند، گردش هوای مناسب را برای خنک کردن و نگه داشتن تجهیزات ایجاد می کنند. برای مثال رک ها برای سرور ها، سوییچ های شبکه، ذخیره سازها، مودم ها، روترها و ….  برای نگهداری تجهیزات شبکه مناسب هستند. این رک ها یک ارتباط مستقیم با فضای فیزیکی دارند. چون معمولا رک ها را در فضای عمومی قرار نمی دهند برای آن ها اتاق های خاصی خطاب به اتاق سرور در نظر می گیرند. اگر در محیط شما، گردش هوای مناسبی برای یک اتاق سرور وجود دارد، یا اینکه می توان در آن کولر گازی نصب کرد بهتر است به فکر تهیه سرور قابل نصبی در رک و همچنین یک عدد رک به اندازه مطابق با نیاز مجموعه خود، به لحاظ تعداد تجهیزات شبکه باشید. اما متاسفانه در خیلی از مجموعه ها و گروه های کوچک امکان اختصاص پیدا کردن فضایی به عنوان اتاق سرور یا فضایی برای نگهداری یک رک وجود ندارد. به همین علت از سرور های ایستاده که به لحاظ شکل بدنه و ظاهری مانند کیس کامپیوتر معمولی هستند استفاده می کنند. این سرورها دقیقا برای استفاده در محل هایی که امکان نصب رک وجود ندارد ساخته شده اند. می توان از این سرورها با تولید صدای کمتر و با قابلیت خنک شوندگی بهتر در محیط عمومی استفاده کرد. نصب این سرورها به راحتی در زیر یا روی میز خودتان یا هر جایی که برای نگهداری آنها مناسب است می توانید نصب کنید. در نتیجه باید گفت: که در مرحله ی اول باید تصمیم بگیرید که با توجه به خصوصیت سرورها یکی از آن ها که قابل نصب در رک و یا سرورهای ایستاده هستند انتخاب کنید. ۲- هدف گذاری، چرا به سرور نیاز دارید ؟ در گام دوم باید هدف خود را از خرید سرور بدانیم. مشخص کنیم که چه نیازی بیشتر از سایر نیاز ها در تهیه سرور خود احتیاج است ؟ آیا هدف شما از خرید سرور، اشتراک گذاری فایل ها وفولدرها بین کاربران است؟ یا هدف از اشتراک گذاری، کنترل و مدیریت اینترنت از اولویت ها است؟ آیا تا به حال برای دسترسی خارج از مجموعه به اطلاعات داخلی مجموعه، نیاز به خرید سرور پیدا کرده اید؟ آیا برای محافظت از اطلاعات مهم و شخصی خود از دیگران، نیاز به تهیه سرور پیدا کرده اید یا قصد دارید سطوح دسترسی گوناگون برای دستیابی به اطلاعات مهم، مجموعه ای برای کارمندان خود تشکیل داده اید؟ آیا قصد دارید اطلاعات مهم و حجیم مجموعه خود را در یک مکان جمع آوری و نظارت کنید؟ پاسخ دادن به این سوالات می تواند تاثیر به سزایی در انتظار سرور متناسب شما را داشته باشد. به طور مثال اگر محافظت از اطلاعات داخل مجموعه در اولویت قرار دارد، باید سروری را تهیه کنید که دارای Raid controller سخت افزاری مناسب باشد. تا بتواند سطح امنیتی در لایه هارد دیسک ها را در سرور فراهم کند. اگر دسترسی از بیرون مجموعه به داخل مجموعه از طریق اینترنت برای شما مهم است باید سروری را خریداری کنید که از لحاظ  سخت افزاری، شرایط لازمه را برای شما فراهم کند. اگر نگهداری اطلاعات پرحجم مجموعه مد نظر شما باشد باید سروری تهیه کنید، که از نظر تعداد و انواع هاردیسک های  قابل پشتیبانی، حجم و فضای خواسته شده شما را فراهم کنید.پس در مرحله اول هدف خود را از تهیه سرور بدانیم و این موضوع را مد نظر قرار دهید که در صورت عدم محدودیت نسبت به میزان بودجه ای که برای خرید سرور مناسب در اختیار ما قرار گرفته، با انتخاب سرور مناسب می توانید همه موضوعات یاد شده را در یک جا جمع آوری کنید. اما در صورتی که نسبت به میزان بودجه محدودیت دارید سعی کنید سروری انتخاب کنید که به هدف اصلی شما نزدیک باشد . ۳- شناسایی دقیق و کامل نیازهای مجموعه لازم به ذکر است که سرور مورد نظر شما سروری است که بتواند جوابگوی نیازها و محیط کاری شما باشد. شما باید سرور خود را طوری انتخاب کنید که تمام نیاز های شما را در بربگیرد، بدون آنکه با کم یا زیاد شدن آن در کار شما خللی وارد شود. این در حالی است که هرچه مشخصات فنی سرور بهتر باشد، باید هزینه ی بالاتری نسبت به ورژن های پایین تر پرداخت کنید، پس باید مولفه هایی را که برای انتخاب سرور مورد نیاز خود لازم دارید را به درستی شناسایی کنید، که چند مورد از این مولفه ها به صورت زیر است: تعداد رایانه های متصل به شبکه و تعداد کاربران استفاده کننده از سرویس های شبکه، تعداد نرم افزار های تحت شبکه مانند نرم افزارهای مالی یا اتوماسیون اداری، تعداد سرویس های نرم افزاری و دستگاه های تحت شبکه ای که قصد دارید اشتراک گذاری کنید، مانند پرینترها و اسکنرهای تحت شبکه، دستگاه حضور و غیاب و مانند این ها… سرور ها مانند رایانه های شخصی نیستند که بتوان هر چند سال یکبار آن را عوض کرد، پس باید آینده را نیز در نظر گرفت و بنا بر رشد و پیشرفتی که مجموعه در آینده به آن نیاز دارد، برای کاربرانی که در آینده ممکن است به مجموعه اضافه شوند و نسبت به تعداد سخت افزار و نرم افزارهای تحت شبکهای که مطمئنا بعدها به آن نیازمند می شود می توانید سرور خود را انتخاب می کنید. ۴- خرید سروری مقرون به صرفه همه ما برای خرید رایانه شخصی بلاترین مدل را بیشتر میپسندیم، به طور تقریبی میتوان گفت که برای خرید سرور چنین تصوری درست نیست. سرور ها برای در انواع گوناگونی عرضه شدند و هیچ سقفی برای قیمت آنها وجود ندارد. پس لازم است سروری را که خریداری میکنید بنابر نیازها و قیمیتی باشد که تعیین کرده اید. ۵- از محصولات برندهای معتبر استفاده کنید در بازار، سرورها به چند دسته تقسیم میشوند که اگر با برندها آشنا نباشید برای خرید با مشکل مواجه میشوید. چرا که برندهای شناخته نشده، برندهایی که در درجه چندم جهانی هستند و حتی سرورهای بدون برند را میتوان با هزینه ای مناسب خریداری کرد ولی در مقابل کیفیت پایین و طول عمر کمی را دارا هستند، پس بهتر است در انتخاب سرور خود که از دسته تجهیزات زیر ساختی و استراتژیک بحساب می آیند دقت و آگاهی بالایی داشته باشید و سرور خود را از برندهای معروف و معتبر جهانی انتخاب کنید. پنج برند اول تولید کننده سرور جهان از وبسایت IDC اینگونه ذکر شده که: IBM ، DELL، HP، LENOVO،CISCO  و تمامی این برندهای مطرح در بازار ایران موجود هستند. ۶- از خرید سرور با قطعات تقلبی یا به اصطلاح Oem امتناع کنید برخی از برندهای پرفروش در بازار کشورمان که به صورت فراوان و با کیفیت نامناسب و قیمت کمتری و با قطعات تقلبی یا به اصطلاح Oem عرضه میشوند، توسط شرکت های تولید کننده سرور تایید نمی شوند زیرا این قطعات تقلبی هستند و نسبت به قطعات اصلی طول عمر کمتری دارند. با توجه به مسایلی که مطرح شد باید توجه و دقت کنید که در هنگام خرید با قطعات تقلبی مانند هارددیسک ها و رم های oem مواجه نشوید و روی سرورتان استفاده نکنید زیرا موجب می شود که مجموعه اطلاعات خرابی های مکرر در سرور را ازبین برود. ۷- سیستم‌ عامل و نیازهای نرم‌ افزاری خود را فراموش نکنید تصمیم بگیرید که بهترین سیستم عامل برای محیطی کار ما چه سیستم عاملی می باشد. برای این کار میتوانید از کمک مشاوران و متخصصان که در این حوزه کار می کنند کمک بگیرید. اگر بخواهیم سیستم مجازی سازی یا virtualization پیاده کنید، باید سروری تهیه کنید که قابلیت پشتیبانی از این سیستم عامل ها را داشته باشد. محبوب ترین و معروف ترین سیستم عامل مجازی سازی در دنیا  VMware vsphere و بعد از آن Microsoft Huper –v و آخر از همه آنها، cirtix xen –server است. اگر در محیط نیازی به مجازی سازی احساس نمی کنید، تلاش کنید تا سرور مورد انتخابتان قابلیت پشتیبانی از نسخه جدید و بروز سیستم عامل  های Microsoft windows server را داشته باشد ۸- قابلیت ارتقای سخت افزاری را جدی بگیرید سرورهای انتخابی باید حداقل ۳۰ تا۴۰ درصد قابلیت ارتقا در مقایسه با مشخصات فعلی را داشته باشند و باید این نکته را فراموش نکنید که ممکن است به هر دلیلی بعد از گذشت مدتی، نیاز به ارتقا و اضافه کردن پردازنده رم یا هاردیسک داشته باشید. بنابراین سروری را که انتخاب می کنید باید فضای مناسبی برای اضافه کردن قطعه ها و ارتقای سخت افزاری را داشته باشد. ۹-به نوع ضمات و شرکت تامین کننده توجه کنید میزان خرابی سرورها کم تر از میزان خرابی در کامپیوترهای شخصی می باشد، چون قطعاتی که در سرور استفاده میشود خیلی گرانتر از قطعاتی میباشد که در کامپیوتر های شخصی استفاده میشود. خراب شدن یک قطعه کوچک در سرور هزینه زیادی در بر دارد. پس هنگام خرید سرور، باید ضمانتی برای ما وجود داشته باشد این ضمانت از جنبه های مهمی برخوردار است حتما به آنها دقت کنید. خیلی از سرور ها دریک یا چند مدل در بازار ارئه می شوند بدون اینکه ضمانتی بهمراه آنها داده شود و اگر ضمانتی هم ارائه شود یکساله است که قطعات اصلی مانند پردازنده و منبع تغذیه شامل ضمانت نمی شود و این بر خلاف قانونی است که ضمانت نامه ها از آن پیروی میکنند. نکته حائز اهمیت این است که هنگام خرید سرور به مدت ضمانت نامه و محل ارائه آن توجه کنید و در ضمن آنها را از معتبر ترین عرضه کنندگان تهیه کنید و ضمانت نامه از دو یا سه سال، ضمانت بی قید و شرط برخوردار باشد.