آموزش راه اندازی اتاق سرور – قسمت اول

یکی از واجباته هر شرکت و سازمانی اتاق سرور می باشد. هر چند که برای ساخت یک اتاق سرور پیمانکارها و موسسات زیادی وجود دارند که یک اتاق سرور را درست و کامل و آماده به شما تحویل میدهند اما بد نیست قبل از هر چیزی خود شما اندکی اطلاعات در مورد راه اندازی اتاق سرور داشته باشید. در ادامه این مقاله تمامی چیز هایی که لازم بوده برای شما توضیح دهیم را به طور ساده شرح داده ایم.

راه اندازی اتاق سرور

مقدمه:

مدیران سیستم کامپیوتری اغلب نسبت به اهمیت برنامه ریزی قبلی برای راه اندازی یک اتاق سرور بی توجه هستند. البته نداشتن برنامه ریزی و اهمیت ندادن به آن مشکل اغلب افراد می باشد اما داشتن برنامه همیشه باعث می شود که حجم زیادی از وقت، پول و مشکلاتی که ممکن است در آینده سر راه هر یک از ما قرار گیرد را کاهش دهد.

درمورد فضای مورد نیازتان فکر کنید:

این مسئله در نگاه اول کار ساده ای بنظر می رسد، اما بر اساس تجربیات شخصی، آموخته ام که همیشه به مدیران بگویم که پروژه هایشان باید نیازهایشان را به طور کامل پوشش دهد و سوال این است الان به چه چیزهایی نیازمندید و در آینده چه نیازهای دیگری به آن اضافه خواهد شد؟

احتمالا کل تجهیزات شما حجم زیادی را اشغال نکند، اما با گذر زمان به چه مقدار فضا احتیاج خواهید داشت؟ اگر چه این سوال به بودجه و توان مالی شما وابسته می‌ باشد، اما اگر شما از قبل در این مورد برنامه ریزی کرده باشید بی شک به میزان چشمگیری جلو خواهید افتاد و شما زمانی می توانید مافوق های خود را متقاعد کنید و به این باور برسانید که برآوردهای شما کاملا صحیح و عملی می باشد که تحقیقاتتان در مورد فضای لازم به نتیجه مطلوب رسیده باشد.

در مرحله اول باید برنامه ریزی خود برای مدت زمان ۵ تا ۱۰ سال آینده را بازگو کنید و بگویید طبق برآوردهای شما چگونه پیش خواهد رفت، و به این موضوع اشاره کنید که برای گسترش دادن تاسیسات در آینده باید متحمل چه مقدار هزینه بشویم. بی شک با گذر زمان قیمت تاسیسات و تجهیزات نسبت به زمان حال بسیار تفاوت خواهد داشت و همچنین این موضوع را گوشزد کنید که با تغییر مکان و جابجایی تجهیزات باید مجددا تجهیزات را کابل کشی کنید. در اینجا باید به این نکته مهم اشاره کنید که با انجام دادن این کار باعث صرفه جویی در بودجه خواهید شد. اگر بتوان تمام این مطالب گفته شده را همراه با نمودار و مطالب دیگر نمایش دهید بی شک موفق خواهید شد.

مکان مناسبی را پیدا کنید:

پیدا کردن محل مناسب یکی از مهم ترین مراحل طراحی یک اتاق سرور می باشد. خوب با یک مثال موضوع را بیشتر باز می‌ کند: فرض کنید شما در یک شرکت که در ساختمان چند طبقه واقع شده است به کار مشغول هستید در طبقه آخر این ساختمان یک اتاق کوچک وجود دارد که از نظر سیستم تهویه و ایمن ‌سازی در سطح مطلبوبی می ‌باشد. مدیر شرکت کامپیوتری تصمیم می‌ گیرد اتاق خود را به این اتاق انتقال دهد. که در آرامش راحت‌ تر به کارهایش برسد این کار در نگاه اول کار خوبی و بدون مشکلی به نظر می‌ رسد. اما با گذر مدت زمان کوتاهی به اشتباه کار خود پی می برد! چرا که هر وقت به منابع مهم مورد نیاز احتیاج داشته باشد به راحتی به آن ها دسترسی ندارد و هر روز باید وقت و انرژی زیادی را برای رفت و آمد هدر بدهد. ولی شما می توانید برای رفع این مشکل یک محل مناسب در مرکز ساختمان را انتخاب کنید. که این مکان در طبقه اول کنار مدیریت می باشد، به این دلیل که بیشترین ارتباط شما با دیگر مدیران شرکت می باشد. به خاطر داشته باشید که برای شناخته تر شدن، باید سرعت پاسخگویی به نیازهای مشتریان را افزایش دهید.

با انتخاب یک مکان مرکزی در شرکت، مقدار زمان کمتری برای ارائه سرویس به هدر خواهد رفت و مزیت دیگر قرار گرفتن در مکان مرکزی، صرفه‌ جویی در هزینه‌ های کابل کشی است. شما به مقدار کمتری کابل نیاز خواهید داشت و همچنین نیاز به نگهداری کمتری خواهد بود و به سخت افزارها از قبیل روتر کمتر نیاز دارید و این امر باعث کاهش نگرانی نقشه کشی خواهد شد.

ظاهر را از یاد نبرید، در حال حاضر مهم ترین قسمت هر کسب و کار بخش کامپیوتری می باشد. بی شک شما دوست دارید به عنوان مرکز همه چیز شناخته بشوید. در اینجا اگر از دیگران جدا باشید، ممکن است در مورد چگونگی برقراری ارتباط با شما آگاه نباشند و این امر باعث شود خودشان سعی کنند که مشکلات بوجود آمده را حل کنند. در بدترین شکل که می‌ توان تصور کرد این است آن ها کلا بیخیال تمام مشکلات به وجود آمده شوند و به طریق ممکن کارشان را انجام دهند خود این کار عامل بوجود آمدن مشکلات بزرگتری خواهد بود.

در اتاق سرور محدودیت ایجاد کنید:

بیشترین مدیران سیستم تصمیم می‌گیرند که اتاق سرور را ایزوله (عایق بندی یا محافظت) کنند سطح دسترسی افراد را به کامپیوتر ها محدود بکنند. گاهی کارکنان دوست دارند در اتاق سرور جمع بشوند، در بعضی اوقات هم کارکنان بسیار راحت تر می شود اگر بتواند مشکلات را شخصا به شما بگویند، گاهی هم آنها برای یک گفتگوی چند دقیقه به آنجا می روند.
بهترین راه حل برای این موضوع ایجاد محدودیت در سطح دسترسی کارکنان به اتاق سرور می باشد، البته به جز کارکنانی که در بخش آی تی مشغول به فعالیت می باشند. برای این کار می توان از روش های مختلف استفاده کرد مانند: به کار بردن سیستم دسترسی با کارت و یا دستگاه های رمزی و در عین حال برای برقراری ارتباط با دیگر کارکنان از سیستم ایمیل استفاده کنند. و از این طریق سایرین می توانند با شما در ارتباط باشند و مشکلات خود را به شما بگویند.

کنترل کردن محیط اتاق سرور:

در بیشتر کشورها، آتش نشانی ها الزامات خاصی را مشخص نموده که شما باید به آنها عمل کنید. احتمال دارد شما مجبور بشوید در صورت بروز آتش سوزی اتاق سرور را کاملا ایزوله کنید. در اینجا معمولا باید به طور خودکار درب های ورودی قفل شوند. بعد از این کار برای خاموش شدن آتش در درون اتاق سرور باید گاز آتش خاموش کن به طور خودکار پخش شود. و حتماً باید شرایط اضطراری تمرین بشود گر چه این روش آتش را خاموش می کند ولی ممکن است باعث زخمی شدن و آسیب زدن به پرسنل داخل اتاق شود. بنابراین بسیار مهم است که تمامی کارکنان آموزش های ایمنی ضروری را گذرانده باشند و افراد متفرقه خارج از اتاق سرور باشند. خوشبختانه روش مناسبی برای نجات پیدا کردن افرادی که در داخل اتاق گیر افتاده اند اعمال شده، به این گونه که به وسیله سویچ هایی موجود در داخل اتاق می توانند قفل ها را باز کنند و از اتاق خارج شوند.

اداره و کنترل یک واحد آی تی می تواند بسیار دشوار به نظر برسد و ممکن است به راحتی کنترل هر چیزی از دست شما خارج شود. اگر نسبت به کار و وظیفه خود اهمیت و بی توجه باشید، واحد و خود شما زیر سوال می روید. برای سازمان یافته بودن واحدتان باید به همه چیز مسلط باشید.

حال می خواهیم مراحل راه اندازی اتاق سرور برای کسب و کار های کوچک را بیان کنیم:

اتاق سرور را می توان به عنوان اتاقی که برای ذخیره نیرو و کار با سرورها و تجهیزات مرتبط دیگر، توضیح داد. اتاق سرور مکانی کاربردی است که محیطی را برای نظارت بر سرورهای کلاس سازمانی، ارائه می دهد. سرور ها از طریق یک سیستم مدیریت سرور ارزیابی و مدیریت می شوند. این اتاق ها در درجه اول برای اجرای برنامه های سازمانی که نیاز به منابع رایانه ای بزرگی در زمان اجرا دارند، استفاده می شود. شامل برنامه هایی مانند نرم افزار بانکی، برنامه های رسانه های اجتماعی یا موتورهای جستجو و ….

فاکتور هایی که برای راه اندازی اتاق سرور کوچک برای کسب و کار کوچک نیاز است:

انتخاب یک مکان مناسب

قبل از نهایی کردن مکان یک اتاق سرور، فاکتورهای زیادی در نظر گرفته شده است که قبل تر بیان کردیم. برای راه اندازی اتاق سرور باید بررسی شود که آیا ساختار ساختمانی که قرار است اتاق سرور در آن طراحی و اجرا شود، می تواند نیازهای سخت افزاری سرور را حفظ کند یا خیر. نکته دیگر برای بررسی این است که آیا تهویه کافی وجود دارد یا خیر. مکان اتاق سرور باید جایی قرار داشته باشد که از کارمندان دور باشد زیرا تنتق یرور دارای سرو صدای زیادی می باشد.

نصب تجهیزات مناسب

مشاغلی که به دنبال راه اندازی اتاق سرور هستند باید در تجهیزات و رک نصب شده که به طور خاص برای تهیه سخت افزار سرور طراحی شده اند، سرمایه گذاری کنند.

انتخاب سرور مناسب

سرورهای مختلفی وجود دارد که بطور منحصر به فرد برای انجام کارکردهای مختلف طراحی شده اند. سازمان هایی که تعداد کمی از کارمندان به سرورهایی برای اشتراک فایل، پشتیبان گیری و کنترل دسترسی از راه دور نیاز دارند می توانند Windows Home Server Machine یا NAS را نصب کنند.

برچسب و لیبل گذاری

حتی برای استقرار سرورهای ساده ، لازم است که تنظیمات مربوطه را برچسب گذاری و به وضوح مستند سازی کنید. مبتدیان یا تازه واردان ممکن است در ابتدا راه اندازی اتاق سرور برایشان دشوار باشد.

برچسب زدن درست باعث کاهش خطرات ناشی از آن می شود. همچنین توصیه می شود یادداشت های دقیق در مورد رویه ها، فرآیندها و دستورالعمل های مربوط به سرور را حفظ کنید.

این کار باید به منظور جلوگیری از، از بین رفتن اطلاعات در شرایط قطع برق یا هرگونه خطای دیگر ناشی از تغییرات توزیع برق انجام شود.

UPS:

از دیگر فاکتور هایی که برای راه اندازی اتاق سرور مورد نیاز است و باید به آن توجه شود، یو پی اس ها هستند.

UPS که مخفف کلمه Uninterruptible Power Supply می باشد، به معنی منبع تغذیه بدون وقفه است. همانطور که می دانید قطع ناگهانی برق در اتاق سرور می تواند خسارات جبران ناپذیری به بار آورد و در کار اکثر تجهیزات همچون روتر ها، سرور ها، سوئیچ ها و … اختلال ایجاد کند و یا حتی دستگاه ها را از کار بیندازد.

علاوه بر قطعی ناگهانی برق، نوسانات ولتاژ ( افت ولتاژ و یا ولتاژ های لحظه ای بالا ) نیز می تواند در کار تجهیزات اختلال ایجاد کند.

وجود یک سیستم تامین انرژی بدون وقفه در اتاق سرور، شما را در رفع مشکلات برق شهری کمک می کند. زمانی خرید دستگاه یو پی اس بسیار گران تلقی می شد اما امروزه در کنار تجهیزات و دستگاه های با ارزش و گران قیمت اتاق سرور، هزینه کردن برای حفظ و نگهداری تجهیزات با استفاده از یو پی اس ها ارزشمند است و گران نیست.

در کنار UPS ها دستگاه های ژنراتور تامین نیز وجود دارند که توان بیشتری برای برق رسانی دارد.

روش کار به این صورت هست که در زمان قطعی برق در اتاق سرور، برای جلوگیری از اختلال در روند کاری تجهیزات و از کار افتادن دستگاه ها، یو پی اس فعال می شود و وظیفه برق رسانی را در اتاق سرور بر عهده دارند و به محض آماده شده ژنراتور برای ادامه ی برق رسانی، یو پی اس از مدار خارج شده و وظیفه برق رسانی به تجهیزات و سرور های اتاق سرور بر عهده ژنراتور تامین خواهد بود.

توان یو پی اس ها بسته به باتری داخلی آن ها می باشد. با توجه به توان باتری، مدت زمان مورد نیاز برای به کار افتادن ژنراتور تامین را بین 7 الی 15 دقیقه در نظر می گیرند.

سیستم های امنیتی فیزیکی کنترلی

برای راه اندازی اتاق سرور به سیستم های امنیتی نیاز است. همانطور که می دانید اتاق سرور برای هر سازمان از مهم ترین اتاق ها می باشد و باید از امنیت و ایمنی کامل برخوردار باشد.

با نصب دوربین های مناسب و دستگاه هایی که به صورت شبانه روزی در حال ضبط تصاویر هستند می توان امنیت اتاق سرور را تا حدودی تامین کرد و هنگام راه اندازی اتاق سرور باید به این نکته نیز توجه داشته باشید.

در کنار دوربین ها باید سیستم کنترل و مانیتورینگ نیز وجود داشته باشد تا شرایط را به صورت کامل کنترل کند. با استفاده از سیستم های کنترل و مانیتورینگ اتاق سرور و سنسور هایی که وجود دارد، می توان تردد افراد را کنترل کرد و یا حتی از ورود افراد غیر مسئول به اتاق سرور خودداری کرد. هنگام راه اندلزی اتاق سرور می توان سیستمی را برای درب اتاق در نظر گرفت که تنها اجازه ورود افراد مجاز را بدهد. می توان از قفل های کارتی و سیستم احراز هویت اثر انگشتی برای باز شدن درب استفاده کرد.

سیستم خنک کننده و سرمایشی

همانطور که می دانید وجود رک ها و سرور ها در اتاق سرور سبب افزای دما می شود و این افزایش دما برای تجهیزات مضر است و در طولانی مدت باعث از کار افتادن تجهیزات می شود. البته وجود دمای بالا در اتاق سرور گاهی باعث آتش سوزی نیز می شود.

دمای مناسب برای اتاق سرور 20 الی 24 درجه سانتی گراد می باشد و باید سیستم خنک کننده ای در اتاق سرور وجود اشته باشد تا دمای اتاق را در این رنج دما نگه دارد. استفاده از سیستم های کنترل و مانیتورینگ اتاق سرور نیز می تواند در این امر کننده باشد.

در اتاق سرور های کوچک می توان از کولر گازی برای خنک کردن اتاق سرور استفاده کرد اما مشکلی که وجود دارد این است که کولر گازی باید به صورت شبانه روزی روشن باشد و طول عمر کولر کوتاه می شود و در صورتیکه از کار بیفتد دما اتاق سرور به شدت افزایش می یابد و خطرات و صدمات جبران ناپذیری به تجهیزات وارد می شود. یک مورد دیگر از خطراتی که از وجود اسپیلت درون اتاق سرور ایجاد می شود این است که دستگاه اسپیلت، آب می دهد و رطوبت برای اتاق سرور بسیار خطرناک است و استاندارد اتاق سرور را از بین می برد. در نتیجه باید فردی برای نظارت بر این موضوع  وجود داشته باشد که از ریختن آب از اسپیلت جلوگیری کند. اما باز هم اشتباهات انسانی وجود دارد و ممکن است این اشتباه باعث خسارات جبران ناپذیری شود.

خنک کردن اتاق سرور به روش های مختلفی می تواند اتفاق بیفتد. از جمله سرمایش از کف، سرمایش از سقف، سرمایش inrow

سرمایش از کف به این صورت است که لوله های اسپیلت زیر کف قرار می گیرد و در نزدیک ترین مکان به تجهیزات برای خنک کردن، دریچه قرار می گیرد و هوای خنک از کف به فضا وارد می شود.

ساختار فیزیکی راه اندازی اتاق سرور

مکان اتاق سرور نیز از بحاظ فیزیکی نیز باید استاندارد باشد و از امنیت کافی برخوردار باشد.

در ادامه به چند مورد از ویژگی هایی که هنگام انتخاب مکان برای اتاق سرور باید به آن ها توجه داشته باشید، میپردازیم.

تقویت ساختار، مقاوم سازی و ضد زلزله سازی

زلزله خیز بودن کشورمان ایران و لزوم پیشبینی صدمات در هنگام وقوع آن امری اجتناب پذیر میباشد که در طراحی و پیاده سازی سازه های مختلف سازمانی مد نظر میباشد. با توجه به اینکه اکثر ساختمانها، قدیمی ساز بوده و از ایمنی لازم برخوردار نیستند؛ لذا باید تمهیداتی برای آن درنظر گرفت، در این خصوص پس از بازدید دقیق از

محل ساختمان، مناسبترین مکان جهت استقرار اتاق سرور انتخاب شده و در صورتی که نتایج حاصل از لرزه سنجی (تست برای سنجش میزان مقاومت سازه در برابر لرزه) مناسب نباشند؛ اقدام به مقاوم سازی خواهد شد.

بدیهی است در صورتیکه اتاق سرور در مکانی غیر از پایین ترین طبقه سازه باشد، مقاوم سازی را باید از پی ساختمان آغاز کرد و این خود مستلزم هزینه است.

مراحل کار مقاوم سازی:

دیوارها تا رسیدن به سطح آجری تراشیده میشود.

سوراخ ها و منافذ پر میشوند.

سطوح با یک لایه سیمانی پوشیده میشود.

لایهای از ماده ضد آتش Tard Fire روی لایه سیمانی کشیده میشود.

مسیرگذاری کف و سقف جهت عبور لوله های اطفای حریق، برق و شبکه انجام میشود.

پس از انجام مراحل فوق اقدام به آهن کشی و ستون گذاری میشود.

شبکه های فلزی نصب شده و روی آن گچ کاری میشود.

پس از خشک شدن گچ لایه محافظتی و ضد آتش Epoxy پوشانده میشود.